Przegląd Geograficzny (2021) vol. 93, iss. 3

Roślinność wieloletnich nieużytków miejskich – systematyka zbiorowisk, ich struktura i pełnione usługi ekosystemowe

Piotr Archiciński, Piotr Sikorski, Daria Sikorska, Arkadiusz Przybysz

Przegląd Geograficzny (2021) vol. 93, iss. 3, pp. 341-363 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2021.3.2

artykule przedstawiono badania fitosocjologiczne roślinności nieużytków miejskich występujących na terenie Warszawy. Zaprezentowano klasyfikację wieloletnich nieużytków leśnych i zagajników oraz utrzymujących się od 20 lat nieleśnych zbiorowisk pielęgnowanych sporadycznie. Określono strukturę i gęstość roślinności w odniesieniu do poszczególnych jednostek zieleni, a także określono wielkość wybranych usług ekosystemowych świadczonych przez zbiorowiska nieużytków (regulacji temperatury i wilgotności podłoża oraz pochłaniania pyłów). Nieużytki miejskie w Warszawie tworzą stabilne zbiorowiska leśne z klas Robinietea, Salicetea purpureae (łęgi wierzbowo-topolowe) i nieleśne z klas Molinio-Arrhenatheretea (półnaturalne zbiorowiska łąkowe), Epilobietea (nitrofilne zbiorowiska porębowe) i Artemisietea (zbiorowiska roślin wieloletnich na terenach ruderalnych), zdominowane w dużym stopniu przez gatunki inwazyjne. Ich różnorodność gatunkowa jest przeciętna, a na ich powierzchni przeważają pospolite gatunki leśne i nieleśne. W wyjątkowych przypadkach są siedliskiem pojedynczych rzadszych gatunków. Struktura roślinności leśnej jest mało zróżnicowana, co wynika ze specyficznej strategii gatunków inwazyjnych do tworzenia jednogatunkowych zbiorowisk. Badania wskazują, że roślinność nieużytków zdominowana przez gatunki inwazyjne pełni wiele usług ekosystemowych porównywalnie do tych z gatunkami rodzimymi, czasem je przewyższając.

Keywords: klasa Robinietea, ekosystemy nowe, roślinność spontaniczna miast

Piotr Archiciński [piotrarchicinski@gmail.com], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Inżynierii Środowiska
Piotr Sikorski [piotr_sikorski@sggw.edu.pl], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Inżynierii Środowiska
Daria Sikorska [daria_sikorska@sggw.edu.pl], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Inżynierii Środowiska
Arkadiusz Przybysz [arkadiusz_przybysz@sggw.edu.pl], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Nauk Ogrodniczych