Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 3

Neofityzacja łęgów jesionowo-wiązowych w dolinach polskich rzek

Anna Kowalska

Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 3, s. 327-340 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.3.1

Streszczenie

W pracy przedstawiono wyniki analizy roślinności łęgów jesionowo-wiązowych przeprowadzonej na podstawie 249 zdjęć fitosocjologicznych wykonanych na 83 stanowiskach zlokalizowanych w dolinach polskich rzek. Zdjęcia pochodzą z prac monitoringu przyrodniczego oraz z projektu Świadczenia łęgów jesionowo-wiązowych w dolinie środkowej Wisły. Celem badań było wskazanie zależności między udziałem obcych gatunków inwazyjnych a strukturą i składem gatunkowym roślinności łęgów oraz charakterystyka preferencji siedliskowych tych gatunków. Obecność obcych gatunków inwazyjnych stwierdzono na blisko 70% badanych powierzchni. Wśród odnotowanych 15 gatunków najbardziej rozpowszechniony był niecierpek drobnokwiatowy. W zbiorowiskach z obecnością gatunków inwazyjnych obserwowano mniejsze ogólne bogactwo gatunków rodzimych, co wynika przede wszystkim ze spadku udziału gatunków higrofilnych i cienioznośnych gatunków leśnych, a także mniejszej liczby krzewów i mchów. Może to być związane ze zmianami warunków siedliskowych, które osłabiły konkurencję ze strony dotychczasowej kompozycji fitocenozy. W zbiorowiskach z gatunkami inwazyjnymi runo tworzą gatunki preferujące siedliska bardziej nasłonecznione, bardziej zasadowe i o wyższej trofii, natomiast mniej jest gatunków o większych wymaganiach co do wilgotności gleby. Szeroki zakres tolerancji ekologicznej niecierpka drobnokwiatowego względem światła i odczynu gleby, preferencja siedlisk świeżych oraz łatwość rozsiewania, sprzyjają jego ekspansji i dominacji w przekształconych zbiorowiskach. Przeprowadzona analiza pokazała, że degradacja łęgów może być ograniczana przez zapewnienie warunków siedliskowych, w których te ekosystemy naturalnie funkcjonują.

Słowa kluczowe: bogactwo i różnorodność gatunkowa, ekologiczne liczby wskaźnikowe, grupy socjologiczno-ekologiczne, inwazje obcych gatunków roślin, zdjęcia fitosocjologiczne, zmiany siedliskowe

Anna Kowalska [aniak@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN

Cytowanie

APA: Kowalska, A. (2020). Neofityzacja łęgów jesionowo-wiązowych w dolinach polskich rzek. Przegląd Geograficzny, 92(3), 327-340. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.3.1

MLA: Kowalska, Anna. "Neofityzacja łęgów jesionowo-wiązowych w dolinach polskich rzek". Przegląd Geograficzny, vol. 92, no. 3, 2020, pp. 327-340. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.3.1

Chicago: Kowalska, Anna. "Neofityzacja łęgów jesionowo-wiązowych w dolinach polskich rzek". Przegląd Geograficzny 92, no. 3 (2020): 327-340. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.3.1

Harvard: Kowalska, A. 2020. "Neofityzacja łęgów jesionowo-wiązowych w dolinach polskich rzek". Przegląd Geograficzny, vol. 92, no. 3, pp. 327-340. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.3.1