Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 4

Socjologiczne dualizmy z perspektywy badań nad rozwojem społeczno-gospodarczym

Dorota Mantey

Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 4, s. 521-542 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.4.4

Artykuł ma charakter teoretyczno-koncepcyjny. Jego celem jest wskazanie możliwości wykorzystania dualizmów stosowanych w socjologii w konceptualizacji i operacjonalizacji badań nad rozwojem społeczno-gospodarczym oraz w wyjaśnianiu mechanizmów zmiany społecznej – siły napędowej rozwoju. Artykuł podkreśla rolę struktury oraz podmiotowego sprawstwa w wyjaśnianiu mechanizmów rozwoju, proponuje prowadzenie badań na kilku poziomach jednocześnie w nawiązaniu do dualizmów metodologicznych w socjologii, a także podaje przykłady dychotomicznych kategoryzacji oraz struktur społecznych, pomocnych w zrozumieniu mechanizmów rozwoju. Włączenie dualizmów socjologicznych w rozważania geograficzne nad rozwojem może wnieść nowe spojrzenie na proces projektowania samych badań, triangulację (łączenie różnych metod analizy), a także wnioskowanie. Dzięki ich wykorzystaniu łatwiej będzie podważyć skłonność geografów do formułowania deterministycznych zależności i postrzegania czynników rozwoju jako sterowalnych i kontrolowanych.

Słowa kluczowe: dualizm, socjologia, poziomy analizy, rozwój społeczno-gospodarczy, dychotomiczne kategoryzacje

Dorota Mantey [d.mantey@uw.edu.pl], Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych