Przegląd Geograficzny (2018) tom 90, zeszyt 1

Mechanizmy i uwarunkowania rozwoju progów morfologicznych Gór Stołowych

Filip Duszyński

Przegląd Geograficzny (2018) tom 90, zeszyt 1, s. 7-33 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2018.1.1

W artykule omówiono dotychczasowe poglądy na temat mechanizmówi uwarunkowań rozwoju progów morfologicznych Gór Stołowych. Zagadnienie to stanowiło przedmiot zainteresowania badaczy od ponad stu lat. Do niedawna powszechnie przyjmowano koncepcję katastrofalnego rozpadu ścian skalnych poprzez destabilizację przykrawędziowych partii piaskowcowych płaskowyżów. W najnowszych pracach wykazano empiryczne świadectwa powolnego niszczenia na drodze dezintegracji in situ. Procesowi temu przypisuje się obecnie kluczową rolę. Osuwiska w środkowych partiach progów, wędrówka bloków, czy erozja liniowa mają znaczenie lokalne. Pomimo dużego postępu w badaniach ciągle nieznany jest kontekst czasowy procesów odpowiedzialnych za cofanie się progów Gór Stołowych.

Słowa kluczowe: Góry Stołowe, progi morfologiczne, procesy rzeźbotwórcze, historia badań