Monika Okoniewska

Articles

Zagrożenie organizmu człowieka stresem cieplnym występujące w godzinach okołopołudniowych w czasie dni upalnych

Monika Okoniewska

Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 3, pp. 361–376 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.3.3

Further information

Abstract:

Artykuł zawiera charakterystykę zagrożeń związanych z wysoką temperaturą powietrza występującą w godzinach okołopołudniowych w dniach upalnych, przeprowadzoną na podstawie analizy uniwersalnego wskaźnika obciążenia cieplnego. Na podstawie wartości wskaźnika z Kołobrzegu, Poznania i Krakowa z lat 2001-2018 obliczono jego średnie wartości, odchylenie standardowe, wartości minimalne i maksymalne, amplitudę, a także kwartyl dolny i górny oraz współczynnik skośności. Za pomocą jednoczynnikowej analizy wariancji zbadano czy wartości wskaźnika UTCI w południe w dniach upalnych różnią się istotnie w zależności od miesiąca. Ponadto określono częstość występowania obciążenia organizmu stresem ciepła o różnym nasileniu. Badania wykazały, iż w południe w dniach upalnych przeważał przede wszystkim „umiarkowany” oraz „silny” stres ciepła, chociaż mogło pojawić się także obciążenie „bardzo silnym stresem ciepła”. Otrzymane wartości wskaźnika w większości kształtowały się powyżej średniej wieloletniej co oznacza wysoki poziom obciążenia cieplnego organizmu. Z pośród badanych stacji najbardziej obciążające warunki odnotowano w Krakowie, a ich największe zróżnicowanie wystąpiło w sierpniu. Ponadto odnotowano, iż w większości przypadków wielkość obciążenia cieplnego w dniach upalnych nie różniła się istotnie w zależności od miesiąca.

Keywords: stres cieplny, dni upalne, godziny okołopołudniowe, uniwersalny wskaźnik obciążenia cieplnego, UTCI

Monika Okoniewska [monika.okoniewska@ukw.edu.pl], Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Instytut Geografii

Dobowy przebieg temperatury i wilgotności powietrza w Polsce w kolejnych dekadach roku

Monika Okoniewska

Przegląd Geograficzny (2018) tom 90, zeszyt 1, pp. 53-75 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2018.1.3

Further information

Abstract: Artykuł przedstawia charakterystykę dobowej zmienności temperatury powietrza i ciśnienia pary wodnej w Polsce. Do analizy wykorzystano dane z 8 terminów obserwacyjnych z lat 1991–2000 z Koszalina, Białegostoku, Poznania, Warszawy, Wrocławia i Rzeszowa. Obliczono średnie dobowe wartości obu parametrów meteorologicznych, ukazano ich przebieg dobowy oraz przebieg wartości ekstremalnych, wraz z godzinami występowania, a także amplitudy. Analizy przeprowadzono dla kolejnych dekad roku. Badania wykazały zróżnicowanie przebiegu dobowego warunków termiczno-wilgotnościowych zarówno w odniesieniu do czasu, jak i rozkładu przestrzennego. Stwierdzono, że sezon letni cechuje się mniejszą stabilnością warunków pogodowych w ciągu doby, niż okres zimowy. Ponadto wykazano, że występowanie minimów dobowych temperatury znacznie bardziej niż maksimów uzależnione jest od pory roku. W przypadku ciśnienia pary wodnej potwierdzono występowanie w sezonie ciepłym dwóch maksimów i minimów dobowych, przy czym wykazano, iż czas pojawiania się pierwszego maksimum dobowego jest najbardziej zależny od pory roku.

Keywords: przebieg dobowy, temperatura powietrza, ciśnienie pary wodnej, Polska

Monika Okoniewska [monika.okoniewska@ukw.edu.pl], Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Instytut Geografii