Kazimierz Krzemień
Artykuły
Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w
Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4, s. 447-462 | 
Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Streszczenie
Artykuł przedstawia diagnozę stanu geografii w Polsce w latach 2014‑2019, opartą na wynikach ankiety przeprowadzonej w 10 głównych ośrodkach geograficznych. W analizie uwzględniono strukturę organizacyjną, kierunki badań, zatrudnienie kadry, aktywność wydawniczą oraz udział w projektach badawczych i organizacjach naukowych. Wyniki wskazują na rosnącą indywidualność przedmiotową geografii w systemie nauki oraz postępującą dezintegrację dyscypliny. Zwrócono uwagę na dynamiczny rozwój metod badawczych (szczególnie GIS), wzrost liczby publikacji w czasopismach zagranicznych oraz wzrost znaczenia geograficznych opracowań aplikacyjnych. Podkreślono również rosnące zaangażowanie polskich geografów w międzynarodowe struktury naukowe i konieczność reintegracji dyscypliny wokół badań syntetyzujących.
Słowa kluczowe: geografia w Polsce, system nauki, ośrodki geograficzne, struktura zatrudnienia, kierunki badań
[andrzej.kostrzewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
[m.degor@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[m.jedrusik@uw.edu.pl], Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
[kazimierz.krzemien@uj.edu.pl], Uniwersytet Jagielloński, Wydział Geografii i Geologii
[alisowski@uw.edu.pl], Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
[mikolaj.majewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
Cytowanie
APA: Kostrzewski, A., Degórski, M., Jędrusik, M., Krzemień, K., Lisowski, A., & Majewski, M. (2025). Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.. Przegląd Geograficzny, 97(4), 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
MLA: Kostrzewski, Andrzej, et al. "Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, 2025, pp. 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Chicago: Kostrzewski, Andrzej, Degórski, Marek, Jędrusik, Maciej, Krzemień, Kazimierz, Lisowski, Andrzej, and Majewski, Mikołaj. "Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.". Przegląd Geograficzny 97, no. 4 (2025): 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Harvard: Kostrzewski, A., Degórski, M., Jędrusik, M., Krzemień, K., Lisowski, A., & Majewski, M. 2025. "Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, pp. 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Wpływ cofki zbiornika zaporowego na koryto rzeki górskiej - perspektywy badań
Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 1, s. 55-68 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.1.4
Streszczenie
Strefa cofki zbiornika zaporowego to fragment dna doliny rzeki powyżej zbiornika zaporowego zalewany wodą podczas stanów wyższych niż jego normalny/średni poziom piętrzenia (tzw. zjawisko cofki). Oddziaływanie cofki na procesy fluwialne może wywoływać długookresowe zaburzenia w funkcjonowaniu abiotycznych i biotycznych elementów systemu fluwialnego, ponieważ wielkość i czas trwania zalewów wody związanych z cofką są większe niż te wynikające z naturalnego reżimu rzeki. Dotychczasowe prace pokazują, że oddziaływanie cofki na morfologię koryta rzeki żwirodennej powoduje wymuszoną depozycję rumowiska korytowego i związane z tym zmiany morfologii koryta (faza 1) oraz depozycję drobnoziarnistego rumowiska przyczyniającą się do ekspansji roślinności nadrzecznej na nieporośniętych częściach koryta i prowadzącą do rozwoju stabilnego bocznie, krętego koryta (faza 2). W cofce może także dochodzić do przekształceń struktury roślinności nadrzecznej (np. eliminacji roślinności nieodpornej na stres wodny), przekształceń struktury siedlisk zwierząt nadrzecznych oraz wymuszonych zmian użytkowania terenu. Zmiany te mogą istotnie wpływać na funkcjonowanie biogeomorfologiczne koryta rzecznego w strefie cofki i stanowią wyzwanie dla zarządzania tymi strefami. Szczególnie interesująca dla przyszłych badań wydaje się ilościowa analiza zmian interakcji hydrodynamika-osady-roślinność, wywołanych przez cofkę, w ciekach górskich różnych stref klimatycznych.
Słowa kluczowe: zbiorniki zaporowe, antropopresja, rzeki i koryta górskie, roślinność nadrzeczna
[maciej.liro@gmail.com], Instytut Ochrony Przyrody, Polska Akademia Nauk
[kazimierz.krzemien@uj.edu.pl], Uniwersytet Jagielloński, Wydział Geografii i Geologii
Cytowanie
APA: Liro, M., & Krzemień, K. (2020). Wpływ cofki zbiornika zaporowego na koryto rzeki górskiej - perspektywy badań. Przegląd Geograficzny, 92(1), 55-68. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.1.4
MLA: Liro, Maciej, and Krzemień, Kazimierz. "Wpływ cofki zbiornika zaporowego na koryto rzeki górskiej - perspektywy badań". Przegląd Geograficzny, vol. 92, no. 1, 2020, pp. 55-68. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.1.4
Chicago: Liro, Maciej, and Krzemień, Kazimierz. "Wpływ cofki zbiornika zaporowego na koryto rzeki górskiej - perspektywy badań". Przegląd Geograficzny 92, no. 1 (2020): 55-68. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.1.4
Harvard: Liro, M., & Krzemień, K. 2020. "Wpływ cofki zbiornika zaporowego na koryto rzeki górskiej - perspektywy badań". Przegląd Geograficzny, vol. 92, no. 1, pp. 55-68. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.1.4
Leje źródłowe jako systemy morfodynamiczne w obszarach górskich
Przegląd Geograficzny (2013) tom 85, zeszyt 1, s. 31-51 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.3
Słowa kluczowe: leje źródłowe, systemy morfodynamiczne, obszary górskie, Karpaty fliszowe
[eliza.placzkowska@uwr.edu.pl]
[kazimierz.krzemien@uj.edu.pl], Uniwersytet Jagielloński, Wydział Geografii i Geologii
Cytowanie
APA: Wrońska-Wałach, D., Płaczkowska, E., & Krzemień, K. (2013). Leje źródłowe jako systemy morfodynamiczne w obszarach górskich. Przegląd Geograficzny, 85(1), 31-51. https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.3
MLA: Wrońska-Wałach, Dominika, et al. "Leje źródłowe jako systemy morfodynamiczne w obszarach górskich". Przegląd Geograficzny, vol. 85, no. 1, 2013, pp. 31-51. https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.3
Chicago: Wrońska-Wałach, Dominika, Płaczkowska, Eliza, and Krzemień, Kazimierz. "Leje źródłowe jako systemy morfodynamiczne w obszarach górskich". Przegląd Geograficzny 85, no. 1 (2013): 31-51. https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.3
Harvard: Wrońska-Wałach, D., Płaczkowska, E., & Krzemień, K. 2013. "Leje źródłowe jako systemy morfodynamiczne w obszarach górskich". Przegląd Geograficzny, vol. 85, no. 1, pp. 31-51. https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.3