Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4
Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej
Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4, s. 427-445 | 
Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Streszczenie
Zlewnia Różanego Strumienia położona w północnej części Poznania stanowi poligon badawczy Stacji Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko, pierwszej Stacji Bazowej w programie ZMŚP zlokalizowanej na terenie dużej aglomeracji miejskiej. Rok hydrologiczny 2023 był ósmym rokiem pomiarowym w ramach monitoringu zintegrowanego. Badania przeprowadzono w oparciu o 12 programów pomiarowych ZMŚP. W opracowaniu przedstawiono wybrane wyniki dotyczące warunków termiczno-opadowych, składu chemicznego opadów, stanów oraz składu chemicznego wód powierzchniowych i podziemnych. Rok 2023 zaliczono do kategorii lat ciepłych i wilgotnych; suma opadów przewyższyła normę o 17%, przy dużej zmienności miesięcznej. Opady atmosferyczne cechowały się niską mineralizacją i normalnym odczynem, a w opadzie podkoronowym odnotowano prawie czterokrotny wzrost ładunku jonów w porównaniu z otwartą przestrzenią. Wody Różanego Strumienia charakteryzowały się lekko zasadowym odczynem (pH 7,83) i wysoką mineralizacją (SEC 91,5 mS ∙ m⁻¹) oraz typem hydrogeochemicznym wapniowo-wodorowęglanowo-chlorkowym. Na podstawie obowiązujących kryteriów jakość wód powierzchniowych określono jako poniżej stanu dobrego. Z kolei wody podziemne, mimo wysokiej mineralizacji, zachowały dobry stan chemiczny.
Bilans wodny wskazał na znaczną przewagę dopływu atmosferycznego nad odpływem rzecznym (610,8 mm), a bilans materii rozpuszczonej – na przewagę procesów wymywania nad akumulacją. Uzyskane wyniki potwierdziły, że funkcjonowanie geoekosystemu małej zlewni miejskiej zależy od warunków hydrometeorologicznych i narastającej presji antropogenicznej.
Słowa kluczowe: zlewnia Różanego Strumienia, ZMŚP, presja antropogeniczna, bilans wodny, skład chemiczny opadów, wody powierzchniowe i podziemne
[maciej.major@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geoekologii i Geoinformacji
[maria.chudzinska@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko
[robert.kruszyk@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geoekologii i Geoinformacji
[mikolaj.majewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
[m.stefaniak@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko
Cytowanie
APA: Major, M., Chudzińska, M., Kruszyk, R., Majewski, M., & Stefaniak, M. (2025). Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej. Przegląd Geograficzny, 97(4), 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
MLA: Major, Maciej, et al. "Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, 2025, pp. 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Chicago: Major, Maciej, Chudzińska, Maria, Kruszyk, Robert, Majewski, Mikołaj and Stefaniak, Małgorzata. "Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej". Przegląd Geograficzny 97, no. 4 (2025): 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Harvard: Major, M., Chudzińska, M., Kruszyk, R., Majewski, M., & Stefaniak, M. 2025. "Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, pp. 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4