Mikołaj Majewski
Artykuły
Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4, s. 427-445 | 
Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Streszczenie
Zlewnia Różanego Strumienia położona w północnej części Poznania stanowi poligon badawczy Stacji Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko, pierwszej Stacji Bazowej w programie ZMŚP zlokalizowanej na terenie dużej aglomeracji miejskiej. Rok hydrologiczny 2023 był ósmym rokiem pomiarowym w ramach monitoringu zintegrowanego. Badania przeprowadzono w oparciu o 12 programów pomiarowych ZMŚP. W opracowaniu przedstawiono wybrane wyniki dotyczące warunków termiczno-opadowych, składu chemicznego opadów, stanów oraz składu chemicznego wód powierzchniowych i podziemnych. Rok 2023 zaliczono do kategorii lat ciepłych i wilgotnych; suma opadów przewyższyła normę o 17%, przy dużej zmienności miesięcznej. Opady atmosferyczne cechowały się niską mineralizacją i normalnym odczynem, a w opadzie podkoronowym odnotowano prawie czterokrotny wzrost ładunku jonów w porównaniu z otwartą przestrzenią. Wody Różanego Strumienia charakteryzowały się lekko zasadowym odczynem (pH 7,83) i wysoką mineralizacją (SEC 91,5 mS ∙ m⁻¹) oraz typem hydrogeochemicznym wapniowo-wodorowęglanowo-chlorkowym. Na podstawie obowiązujących kryteriów jakość wód powierzchniowych określono jako poniżej stanu dobrego. Z kolei wody podziemne, mimo wysokiej mineralizacji, zachowały dobry stan chemiczny.
Bilans wodny wskazał na znaczną przewagę dopływu atmosferycznego nad odpływem rzecznym (610,8 mm), a bilans materii rozpuszczonej – na przewagę procesów wymywania nad akumulacją. Uzyskane wyniki potwierdziły, że funkcjonowanie geoekosystemu małej zlewni miejskiej zależy od warunków hydrometeorologicznych i narastającej presji antropogenicznej.
Słowa kluczowe: zlewnia Różanego Strumienia, ZMŚP, presja antropogeniczna, bilans wodny, skład chemiczny opadów, wody powierzchniowe i podziemne
[maciej.major@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geoekologii i Geoinformacji
[maria.chudzinska@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko
[robert.kruszyk@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geoekologii i Geoinformacji
[mikolaj.majewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
[m.stefaniak@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko
Cytowanie
APA: Major, M., Chudzińska, M., Kruszyk, R., Majewski, M., & Stefaniak, M. (2025). Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej. Przegląd Geograficzny, 97(4), 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
MLA: Major, Maciej, et al. "Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, 2025, pp. 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Chicago: Major, Maciej, Chudzińska, Maria, Kruszyk, Robert, Majewski, Mikołaj, and Stefaniak, Małgorzata. "Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej". Przegląd Geograficzny 97, no. 4 (2025): 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Harvard: Major, M., Chudzińska, M., Kruszyk, R., Majewski, M., & Stefaniak, M. 2025. "Funkcjonowanie geoekosystemu zlewni miejskiej Różanego Strumienia w Poznaniu pod wpływem presji antropogenicznej". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, pp. 427-445. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.4
Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w
Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4, s. 447-462 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Streszczenie
Artykuł przedstawia diagnozę stanu geografii w Polsce w latach 2014‑2019, opartą na wynikach ankiety przeprowadzonej w 10 głównych ośrodkach geograficznych. W analizie uwzględniono strukturę organizacyjną, kierunki badań, zatrudnienie kadry, aktywność wydawniczą oraz udział w projektach badawczych i organizacjach naukowych. Wyniki wskazują na rosnącą indywidualność przedmiotową geografii w systemie nauki oraz postępującą dezintegrację dyscypliny. Zwrócono uwagę na dynamiczny rozwój metod badawczych (szczególnie GIS), wzrost liczby publikacji w czasopismach zagranicznych oraz wzrost znaczenia geograficznych opracowań aplikacyjnych. Podkreślono również rosnące zaangażowanie polskich geografów w międzynarodowe struktury naukowe i konieczność reintegracji dyscypliny wokół badań syntetyzujących.
Słowa kluczowe: geografia w Polsce, system nauki, ośrodki geograficzne, struktura zatrudnienia, kierunki badań
[andrzej.kostrzewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
[m.degor@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[m.jedrusik@uw.edu.pl], Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
[kazimierz.krzemien@uj.edu.pl], Uniwersytet Jagielloński, Wydział Geografii i Geologii
[alisowski@uw.edu.pl], Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
[mikolaj.majewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
Cytowanie
APA: Kostrzewski, A., Degórski, M., Jędrusik, M., Krzemień, K., Lisowski, A., & Majewski, M. (2025). Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.. Przegląd Geograficzny, 97(4), 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
MLA: Kostrzewski, Andrzej, et al. "Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, 2025, pp. 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Chicago: Kostrzewski, Andrzej, Degórski, Marek, Jędrusik, Maciej, Krzemień, Kazimierz, Lisowski, Andrzej, and Majewski, Mikołaj. "Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.". Przegląd Geograficzny 97, no. 4 (2025): 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Harvard: Kostrzewski, A., Degórski, M., Jędrusik, M., Krzemień, K., Lisowski, A., & Majewski, M. 2025. "Diagnoza stanu geografii w Polsce w drugiej dekadzie XXI w.". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, pp. 447-462. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.5
Przegląd Geograficzny (2022) tom 94, zeszyt 4, s. 415-436 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2022.4.1
Streszczenie
Celem opracowania było przedstawienie wielkości i struktury wybranych zanieczyszczeń atmosferycznych dostarczanych głównie z opadem do zurbanizowanej zlewni Różanego Strumienia w Poznaniu oraz określenie ich wpływu na skład chemiczny wody na kolejnych etapach jej obiegu. Badania realizowano w latach hydrologicznych 2016‑2020 w ramach ogólnopolskiego programu Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego (ZMŚP) przy wykorzystaniu infrastruktury Stacji ZMŚP „Poznań-Morasko” Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wymieniona jednostka jest pierwszą Stacją Bazową w programie ZMŚP w Polsce zlokalizowaną w granicach dużej aglomeracji miejskiej. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że w badanej zlewni występuje dodatni bilans jonów biogennych, dostarczanych w wyniku działalności człowieka (np. poprzez nawożenie) – NO3-, NH4+ i K+. Z kolei pozostałe składniki chemiczne (jony denudacyjne) występujące w wodach krążących w zlewni cechują się ujemnym bilansem.
Słowa kluczowe: monitoring, zlewnia Różanego Strumienia, dostawa zanieczyszczeń, skład chemiczny, bilans jonowy, jakość wód
[maciej.major@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geoekologii i Geoinformacji
[maria.chudzinska@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Poznań-Morasko
[mikolaj.majewski@amu.edu.pl], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
Cytowanie
APA: Major, M., Chudzińska, M., & Majewski, M. (2022). Wielkość dostawy wybranych zanieczyszczeń atmosferycznych i ich wpływ na jakość wód w zurbanizowanej zlewni Różanego Strumienia w Poznaniu w latach hydrologicznych 2016‑2020. Przegląd Geograficzny, 94(4), 415-436. https://doi.org/10.7163/PrzG.2022.4.1
MLA: Major, Maciej, et al. "Wielkość dostawy wybranych zanieczyszczeń atmosferycznych i ich wpływ na jakość wód w zurbanizowanej zlewni Różanego Strumienia w Poznaniu w latach hydrologicznych 2016‑2020". Przegląd Geograficzny, vol. 94, no. 4, 2022, pp. 415-436. https://doi.org/10.7163/PrzG.2022.4.1
Chicago: Major, Maciej, Chudzińska, Maria, and Majewski, Mikołaj. "Wielkość dostawy wybranych zanieczyszczeń atmosferycznych i ich wpływ na jakość wód w zurbanizowanej zlewni Różanego Strumienia w Poznaniu w latach hydrologicznych 2016‑2020". Przegląd Geograficzny 94, no. 4 (2022): 415-436. https://doi.org/10.7163/PrzG.2022.4.1
Harvard: Major, M., Chudzińska, M., & Majewski, M. 2022. "Wielkość dostawy wybranych zanieczyszczeń atmosferycznych i ich wpływ na jakość wód w zurbanizowanej zlewni Różanego Strumienia w Poznaniu w latach hydrologicznych 2016‑2020". Przegląd Geograficzny, vol. 94, no. 4, pp. 415-436. https://doi.org/10.7163/PrzG.2022.4.1