Paweł Sudra

Articles

Zastosowanie metody minimalnego drzewa rozpinającego (najkrótszego dendrytu) w ocenie efektywności i spójności sieci osadniczej województwa mazowieckiego

Przemysław Śleszyński, Paweł Sudra

Przegląd Geograficzny (2019) tom 91, zeszyt 2, pp. 61-80 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2019.2.4

Further information

Abstract: W artykule przedstawiono wykorzystanie metody minimalnego drzewa rozpinającego (MDR), inaczej najkrótszego dendrytu, dla zbioru punktów adresowych województwa mazowieckiego, do określenia stopnia rozproszenia zabudowy. Zaproponowano dwa wskaźniki: efektywności sieci osadniczej (rozumianej jako stosunek długości MDR do liczby ludności, co pozwala ocenić koszty jednostkowe w przypadku np. budowy infrastruktury, koniecznej do połączenia punktów osadniczych) oraz spójności sieci osadniczej (uwzględniającej gęstość zaludnienia, co dodatkowo wskazuje na koszty związane z obsługą odosobnionych siedlisk, kolonii i zabudowy rozproszonej). Opracowanie wykonano na podstawie danych z końca 2016 r. dla ponad 1 mln punktów adresowych, wykreślając grafy na podstawie geometrycznych odległości euklidesowych dla każdej z 314 gmin województwa. Następnie wyniki przedstawiono na mapach, przeprowadzając ich dyskusję w kontekście historycznych i współczesnych uwarunkowań rozwoju osadnictwa. Wskazano też na przydatność wskaźników dla oceny i planowania obsługi infrastrukturalnej, biorąc pod uwagę wysokie koszty chaosu przestrzennego.

Keywords: minimalne drzewo rozpinające, najkrótszy dendryt, spójność i efektywność sieci osadniczej, rozproszenie zabudowy, chaos przestrzenny, województwo mazowieckie

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Zastosowanie wskaźników koncentracji przestrzennej w badaniu procesów urban sprawl*

Paweł Sudra

Przegląd Geograficzny (2016) tom 88, zeszyt 2, pp. 247-272 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2016.2.6

Further information

Abstract: Artykuł zawiera krytyczny przegląd wybranych metod wskaźnikowych umożliwiających analizę koncentracji i rozpraszania osadnictwa. Wybrano cztery mierniki: współczynnik Giniego, wskaźnik C Kostrubca, metodę najbliższego sąsiada (indeks Clarka-Evansa) oraz entropię Shannona. Każdy ze wskaźników przeanalizowano, biorąc pod uwagę jego podstawy teoretyczno-matematyczne, przyjęte rozumienie pojęcia koncentracji, wpływ delimitacji przestrzennych na rezultat analiz i dostępne metody prezentacji wyników. Zwrócono uwagę na potencjalne pola zastosowań, szczególnie w kontekście zjawiska żywiołowego rozprzestrzeniania się zabudowy, urban sprawl. Wskazano cechy wskaźników, które stanowią o ich komplementarności w badaniu procesów rozpraszania osadnictwa.

Keywords: wskaźniki koncentracji, koncentracja przestrzenna, rozpraszanie zabudowy, urban sprawl, suburbanizacja