Przemysław Śleszyński

Articles

Zastosowanie metody minimalnego drzewa rozpinającego (najkrótszego dendrytu) w ocenie efektywności i spójności sieci osadniczej województwa mazowieckiego

Przemysław Śleszyński, Paweł Sudra

Przegląd Geograficzny (2019) tom 91, zeszyt 2, pp. 61-80 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2019.2.4

Further information

Abstract: W artykule przedstawiono wykorzystanie metody minimalnego drzewa rozpinającego (MDR), inaczej najkrótszego dendrytu, dla zbioru punktów adresowych województwa mazowieckiego, do określenia stopnia rozproszenia zabudowy. Zaproponowano dwa wskaźniki: efektywności sieci osadniczej (rozumianej jako stosunek długości MDR do liczby ludności, co pozwala ocenić koszty jednostkowe w przypadku np. budowy infrastruktury, koniecznej do połączenia punktów osadniczych) oraz spójności sieci osadniczej (uwzględniającej gęstość zaludnienia, co dodatkowo wskazuje na koszty związane z obsługą odosobnionych siedlisk, kolonii i zabudowy rozproszonej). Opracowanie wykonano na podstawie danych z końca 2016 r. dla ponad 1 mln punktów adresowych, wykreślając grafy na podstawie geometrycznych odległości euklidesowych dla każdej z 314 gmin województwa. Następnie wyniki przedstawiono na mapach, przeprowadzając ich dyskusję w kontekście historycznych i współczesnych uwarunkowań rozwoju osadnictwa. Wskazano też na przydatność wskaźników dla oceny i planowania obsługi infrastrukturalnej, biorąc pod uwagę wysokie koszty chaosu przestrzennego.

Keywords: minimalne drzewo rozpinające, najkrótszy dendryt, spójność i efektywność sieci osadniczej, rozproszenie zabudowy, chaos przestrzenny, województwo mazowieckie

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Articles

Oszacowanie skutków presji inwestycyjnej i nadpodaży gruntów budowlanych w strefie podmiejskiej Warszawy na przykładzie gmin pasma zachodniego

Przemysław Śleszyński, Marcin Stępniak, Damian Mazurek

Przegląd Geograficzny (2018) tom 90, zeszyt 2, pp. 209-240 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2018.2.2

Further information

Abstract: W artykule przedstawiono, zmodyfikowany do celów wydawniczych, fragment opracowania, wykonanego w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN dla Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa (Śleszyński i inni, 2017). Przedmiotem była analiza dokumentów planowania przestrzennego ze szczególnym uwzględnieniem problemów rozpraszania zabudowy, chłonności demograficznej oraz lokalizacji zabudowy na obszarach pokrytych i niepokrytych planami miejscowymi. Badaniami objęto 21 gmin położonych na zachód od Warszawy. Na podstawie usług WFS (Web Feature Service) lub bezpośrednio z urzędów gmin zebrano wektorowe dane o granicach i strukturze przeznaczenia terenów w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i planach miejscowych oraz o współrzędnych geograficznych lokalizacji i rodzaju decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdzono dużą nadpodaż gruntów budowlanych skutkującą rozpraszaniem zabudowy i jej niedopasowaniem m.in. do istniejącego zainwestowania, w tym do sieci usług podstawowych.

Keywords: planowanie przestrzenne, zagospodarowanie przestrzenne, rozpraszanie zabudowy, chłonność demograficzna, strefa podmiejska, aglomeracja warszawska

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS
Marcin Stępniak [stepniak@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences Twarda 51/55, 00‑818 Warsaw: Poland

Klasyfikacja funkcjonalna gmin Polski na potrzeby monitoringu planowania przestrzennego

Przemysław Śleszyński, Tomasz Komornicki

Przegląd Geograficzny (2016) tom 88, zeszyt 4, pp. 469-488 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2016.4.3

Further information

Abstract: W artykule przedstawiono klasyfikację gmin Polski opracowaną w 2013 r. na potrzeby monitoringu planowania przestrzennego w gminach (Śleszyński i inni, 2015). Wykorzystuje ona metodę dedukcyjno-indukcyjną, wypracowaną pod względem koncepcyjnym i metodologicznym wcześniej dla województwa mazowieckiego (Śleszyński, 2012), a pod względem identyfikacji szczegółowych kryteriów – tzw. typologię funkcjonalną na potrzeby monitoringu planowania przestrzennego w skali lokalnej (Śleszyński i inni, 2007; Komornicki i Śleszyński, 2008). W rezultacie zostało wyróżnionych 10 kategorii (typów) gmin: A – rdzenie Miejskich Obszarów Funkcjonalnych (MOF) ośrodka wojewódzkiego; B – strefy zewnętrzne MOF; C – rdzenie obszarów funkcjonalnych miast subregionalnych; D – ich strefy zewnętrzne; E – miasta-ośrodki wielofunkcyjne; F – gminy z rozwiniętą funkcją transportową; G – gminy o innych rozwiniętych funkcjach pozarolniczych (turystyka oraz funkcje wielkopowierzchniowe, w tym przemysł wydobywczy); H – gminy z intensywnie rozwiniętą funkcją rolniczą; I – gminy z umiarkowanie rozwiniętą funkcją rolniczą; J – gminy ekstensywnie zagospodarowane (funkcje leśne, ochrony przyrody).

Keywords: klasyfikacja, metoda dedukcyjno-indukcyjna, funkcje gmin, planowanie przestrzenne, monitoring rozwoju

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS
Tomasz Komornicki [t.komorn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences Twarda 51/55, 00‑818 Warsaw: Poland

W sprawie optymalnego podziału terytorialnego Polski: zastosowanie analizy grawitacyjnej

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2015) tom 87, zeszyt 2, pp. 343-359 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2015.2.7

Further information

Abstract: Artykuł dotyczy aktualnego podziału terytorialnego Polski, w nawiązaniu do tekstów D. Sokołowskiego (2014) i Ł. Zaborowskiego (2014a). Wydaje się, że jest coraz więcej argumentów, aby podjąć dyskusję nad jego zmianą. W ostatnim czasie można mówić o jeszcze jednym istotnym uwarunkowaniu, związanym z depopulacją i osłabianiem bazy ekonomicznej, jak też traceniem funkcji przez niektóre ośrodki miejskie. Przedstawiono przykłady analiz grawitacyjnych, które wskazują na możliwości optymalizacji w tym zakresie. Zakłada się, że określenie liczby i wyznaczenie obszarów przynależących do większych ośrodków osadniczych może polegać na uwzględnieniu naturalnych ciążeń, związanych z fizykalnym rozumieniem oddziaływań społeczno-ekonomicznych. Tym samym wyznaczone zasięgi ciążeń mogą być pomocne w odwzorowaniu ich jako jednostek podziału terytorialnego. Analizy pokazują, że w świetle analizy grawitacyjnej zarówno liczba, jak też granice jednostek pierwszego szczebla obecnego podziału terytorialnego nie są optymalne. Można wnioskować, że w stosunku do obecnych 16 województw bardziej zasadny byłby podział albo na 14, albo na 18-20 jednostek.

Keywords: podział terytorialny, zasięg oddziaływania, modele grawitacji

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Review

J. Rakowska – Klasyfikacje obszarów – kryteria, definicje, metody delimitacji. Studium metodyczno-statystyczne, Wydawnictwo Wieś Jutra, Warszawa 2012

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2014) tom 86, zeszyt 2, pp. 281-283 | Full text

Further information

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Articles

Cytowania i oddziaływanie polskich ośrodków geograficznych według Google Scholar

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2013) tom 85, zeszyt 4, pp. 599-627 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.4.5

Further information

Keywords: bibliometria, cytowania, ośrodki geograficzne, Google Scholar, Polska

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Delimitacja Miejskich Obszarów Funkcjonalnych stolic województw

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2013) tom 85, zeszyt 2, pp. 173-197 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.2.2

Further information

Keywords: miasta, zasięgi oddziaływania, obszary funkcjonalne, strefy podmiejskie, suburbanizacja, miasta wojewódzkie, Polska

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Klasyfikacja gmin województwa mazowieckiego

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2012) tom 84, zeszyt 4, pp. 559-576 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2012.4.4

Further information

Keywords: gminy, klasyfikacja gmin, funkcje gmin, województwo mazowieckie

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

O potrzebie nowego Narodowego Atlasu Polski i innych ogólnokrajowych opracowań kartograficznych

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2011) tom 83, zeszyt 4, pp. 543-556 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2011.4.6

Further information

Keywords: kartografia atlasowa, atlasy narodowe, Polska

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Observatoire des territoires jako narzędzie analiz informacji przestrzennej

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2009) tom 81, zeszyt 4, pp. 579-583 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2009.1.7

Further information

Keywords: informacja przestrzenna, narzędzia, Observatoire des territoires

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS

Kongruencja gmin do celów sondaży przedwyborczych

Przemysław Śleszyński

Przegląd Geograficzny (2009) tom 81, zeszyt 2, pp. 237-257 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2009.2.4

Further information

Keywords: sondaż przedwyborczy, prawybory, geografia wyborcza, kongruencja, reprezentatywność, dobór celowy, Polska

Przemysław Śleszyński [psleszyn@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization PAS