Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 4

Articles

Constraints as factors reducing the entropy of distributions: an entropy-maximizing spatial interaction model as an example

Ján Paulov, Anton Bezák

Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 4, pp. 517-533 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.4.1

Further information

Abstract: Celem artykułu jest dostarczenie empirycznego dowodu twierdzenia, że ograniczenia nałożone na funkcję celu mogą zredukować entropię odpowiednich rozkładów, stworzoną przez modele maksymalizacji entropii. Tę ideę ocenia się na podstawie zastosowania do modelu maksymalizacji entropii przestrzennej interakcji jako typowego reprezentanta rodziny modeli maksymalizacji entropii. Jedenaście różnych wersji modelu przestrzennej interakcji dopasowuje się kolejno do sześciu zbiorów danych dotyczących międzyregionalnych migracji na Słowacji. Dla każdego modelu wpierw prognozuje się rozkłady przepływów, później oblicza się odpowiednią przewidywaną entropię, a na końcu porównuje się wartości entropii odnoszące się do wszystkich modeli. Otrzymane wyniki jednoznacznie wskazują, że ograniczenia nałożone na funkcję celu sukcesywnie redukują początkową maksymalną entropię, i że ta redukcja zależy od liczby i charakteru nałożonych ograniczeń. Warto podkreślić, że wspomniana redukcja jest stopniowa. Co więcej, w artykule wyprowadzamy, przynajmniej jeśli chodzi o pewne wnioski na temat rodzajów ograniczeń te, które są najlepsze w redukcji początkowej maksymalnej entropii. Wreszcie, wykazujemy, że w zbiorze rozważanych modeli podwójnie ograniczony model przestrzennej interakcji z funkcją odległości Tannera można uważać za najlepszy, przynajmniej jeśli chodzi o zastosowaną metodologię. Główne twierdzenie niniejszego artykułu uzyskało zatem dowód empiryczny, trzeba jednak pamiętać, że wspomniane uogólnione wnioski oparte są na ograniczonej liczbie przypadków. Dlatego wskazane są dalsze badania idące w podobnym kierunku.

Keywords: entropia rozmieszczenia, ograniczenia, modele maksymalizacji entropii przestrzennej interakcji, międzyregionalne przepływy migracyjne, Słowacja

Geografia społeczna miast w Polsce

Grzegorz Węcławowicz

Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 4, pp. 535-563 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.4.2

Further information

Abstract: Prezentowany artykuł zawiera przegląd stanu i praktyki badań z zakresu kształtującej się jeszcze w Polsce subdyscypliny geografii społeczno-ekonomicznej – geografii społecznej miast. Jak większość „przeglądów” ma silne elementy subiektywne. Zakres geografii społecznej miast od samego jej początku jest różnorodny tematycznie i metodycznie. W pierwszej części przedstawiono kontekst historyczny uwarunkowań politycznych, organizacyjnych i warunków społecznych w jakich prowadzone były badania. W drugiej omówiono proces kształtowania się geografii społecznej miast, źródła inspiracji pochodzące z innych działów geografii, socjologii, a zwłaszcza ekologii społecznej oraz z procesu matematyzacji nauk społecznych. W trzeciej zwrócono uwagę na różnorodność koncepcyjną i przedmiotową badań nad problemami i zjawiskami społecznymi, uwzględniając przepływy koncepcji wyjaśniających i metodologii pomiędzy różnymi dyscyplinami nauki.

Keywords: ekologia społeczna, elita społeczna, miasta socjalistyczne, miasta postsocjalistyczne, ubóstwo, zróżnicowanie społeczno-przestrzenne, zwrot kulturalny, geografia człowieka

Grzegorz Węcławowicz [g.wecla@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 00-818 Warsaw, Twarda 51/55, Poland

Analiza dorobku publikacyjnego samodzielnych pracowników naukowych z polskich placówek geograficznych

Jerzy Bański

Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 4, pp. 595-616 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.4.4

Further information

Abstract: Celem opracowania jest ocena osiągnięć publikacyjnych samodzielnych pracowników naukowych (doktorzy habilitowani i profesorowie) z zakresu geografii oraz reprezentowanych przez nich ośrodków naukowych. Analizy dotyczą grup wiekowych, subdyscyplin (geografia fizyczna i geografia społeczno-ekonomiczna) oraz statusu naukowego. Badania opierają się na dwóch źródłach danych: bazie bibliograficznej Web of Sciences Core Collection i wyszukiwarce internetowej Google Scholar. Wśród najwyżej ocenionych placówek geograficznych znalazły się: Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wrocławski i Uniwersytet Szczeciński. Jeśli chodzi o prace publikowane w czasopismach krajowych, obydwie subdyscypliny geografii charakteryzują podobne wskaźniki bibliometryczne w odniesieniu do ich przeciętnego reprezentanta, natomiast w czasopismach międzynarodowych wyraźna jest przewaga reprezentantów geografii fizycznej. W przypadku bazy Web of Science, młodzi pracownicy naukowi wypadają lepiej od swoich starszych kolegów.

Keywords: dorobek naukowy, publikacje, placówki naukowe, naukowcy, geografia

Jerzy Bański [jbanski@twarda.pan.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 00-818 Warsaw, Twarda 51/55, Poland

Centrum handlowe jako czynnik ruchotwórczy w transporcie samochodowym – przykład Portu Łódź

Michał Kowalski, Szymon Wiśniewski

Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 4, pp. 617-639 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.4.5

Further information

Abstract: Artykuł przedstawia wyniki badań dotyczących roli centrum handlowego jako czynnika ruchotwórczego w indywidualnym transporcie samochodowym, na przykładzie Portu Łódź – jednego z trzynastu tego typu obiektów w granicach Łodzi. Głównym celem opracowania jest określenie udziału ruchu samochodowego generowanego przez Port Łódź w potokach ruchu na lokalnej sieci dróg. Analiza została oparta na danych pochodzących z miejskiego systemu sterowania ruchem, a dokładnie z pętli indukcyjnych rozmieszczonych na sieci miejskich skrzyżowań.

Keywords: geografia transportu, generowanie ruchu, tansport samochodowy, centrum handlowe, Łódź

Review

Przegląd Geograficzny T. 89 z. 4 (2017), Recenzje

Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 4, pp. 641-648 | Full text