Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4
Łagodzenie uciążliwości antropogenicznych przez roślinność: propozycja wskaźników dla skali miejscowej na przykładzie obiektów infrastruktury technicznej Warszawy
Przegląd Geograficzny (2025) tom 97, zeszyt 4, s. 355-374 | 
Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.1
Streszczenie
W artykule zaproponowaliśmy zestaw wskaźników służących do oceny zdolności roślinności do łagodzenia uciążliwości pochodzenia antropogenicznego w skali lokalnej, odpowiadającej poziomowi planowania miejscowego. Opracowana nowatorska metodyka łączy wskaźnik ogólny – średni indeks liściowy (LAI) w buforze 60 m wokół obiektu – z trzema wskaźnikami szczegółowymi, obliczonymi na podstawie danych z lotniczego skanowania laserowego (ALS): (1) średnią objętością roślinności na jednostkę powierzchni bufora, (2) średnią maksymalną wysokością roślinności w poszczególnych segmentach bufora, uśrednioną dla całego bufora oraz (3) udziałem długości bufora przekraczającym określone progi wysokości (1, 2, 5, 10 m). Wskaźniki przetestowaliśmy na dwóch obiektach infrastruktury technicznej Warszawy – oczyszczalni ścieków Czajka i elektrociepłowni Żerań. Wyniki wskazują na wyższy potencjał buforowy roślinności wokół „Czajki” (średni LAI w buforze: 1,79 latem i 0,30 zimą; średnia objętość roślinności: 4,06 m³·m⁻²; średnia wysokość: 17,62 m) niż wokół „Żerania”(odpowiednio: 1,28; 0,23; 1,70 m³·m⁻²; 11,55 m). Proponowane wskaźniki umożliwiają porównawczą ocenę efektywności zielonych buforów, identyfikację odcinków o niedostatecznym przesłanianiu oraz określenie minimalnych wymogów dla zieleni o funkcji przesłaniania w planach ogólnych. Wskazaliśmy ograniczenia metody oraz możliwości kalibracji wskaźników w odniesieniu do pomiarów hałasu, odorów i widoczności. Zaproponowany zestaw wskaźników BUFOR1-BUFOR2 stanowi operacyjne narzędzie wykorzystujące powszechnie dostępne dane, przeznaczone do wspierania planowania zielonej infrastruktury w miastach.
Słowa kluczowe: ielona infrastruktura, usługi ekosystemowe, bufor roślinny, LAI, ALS/LiDAR, hałas, odory, Warszawa
[a.affek@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[eregulska@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[aniak@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[j.wolski@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[j.solon@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[bodego@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[m.degor@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
Cytowanie
APA: Affek, A., Regulska, E., Kowalska, A., Wolski, J., Solon, J., Degórska, B., & Degórski, M. (2025). Łagodzenie uciążliwości antropogenicznych przez roślinność: propozycja wskaźników dla skali miejscowej na przykładzie obiektów infrastruktury technicznej Warszawy. Przegląd Geograficzny, 97(4), 355-374. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.1
MLA: Affek, Andrzej, et al. "Łagodzenie uciążliwości antropogenicznych przez roślinność: propozycja wskaźników dla skali miejscowej na przykładzie obiektów infrastruktury technicznej Warszawy". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, 2025, pp. 355-374. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.1
Chicago: Affek, Andrzej, Regulska, Edyta, Kowalska, Anna, Wolski, Jacek, Solon, Jerzy, Degórska, Bożena and Degórski, Marek. "Łagodzenie uciążliwości antropogenicznych przez roślinność: propozycja wskaźników dla skali miejscowej na przykładzie obiektów infrastruktury technicznej Warszawy". Przegląd Geograficzny 97, no. 4 (2025): 355-374. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.1
Harvard: Affek, A., Regulska, E., Kowalska, A., Wolski, J., Solon, J., Degórska, B., & Degórski, M. 2025. "Łagodzenie uciążliwości antropogenicznych przez roślinność: propozycja wskaźników dla skali miejscowej na przykładzie obiektów infrastruktury technicznej Warszawy". Przegląd Geograficzny, vol. 97, no. 4, pp. 355-374. https://doi.org/10.7163/PrzG.2025.4.1