Iwona Sagan
Articles
Przegląd Geograficzny (2023) tom 95, zeszyt 4, pp. 343-367 | 
Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2023.4.1
Abstract
Celem artykułu jest określenie płaszczyzn problemowo-przedmiotowych dotyczących ujmowania perspektywy prawnej w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Dla potrzeb realizacji tego celu najpierw wskazano ogólne relacje występujące między naukami geograficznymi i prawnymi. Następnie wyodrębniono i przedstawiono kluczowe nurty teoretyczne, które ułatwiają doprecyzowanie roli wymiaru prawnego w geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennej, akcentując i charakteryzując przede wszystkim podejście instytucjonalne i geografię prawną. Następnie wyodrębniono najbardziej istotne tematy, w których występuje związek między wymiarem prawnym a geografią społeczno-ekonomiczną i gospodarką przestrzenną. W kolejnym kroku wyodrębniono dwie grupy zagadnień: te, w których wymiar prawny jest już w literaturze dostrzegany oraz te, w których wymiar prawny nie jest zauważany lub występuje w znikomym stopniu. Do wszystkich wyodrębnionych ten sposób zagadnień dostosowano te gałęzie prawa, które w najszerszym zakresie są z nimi powiązane. Najczęściej powoływaną w tym kontekście gałęzią prawa okazało się prawo administracyjne. W ostatniej części artykułu podjęto próbę określenia kluczowych kierunków przyszłych badań i dyskusji naukowej.
Keywords: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, prawo, geografia prawna, podejście instytucjonalne, planowanie przestrzenne
[macnowak@zut.edu.pl], West Pomeranian University of Technology in Szczecin, Faculty of Economics, Department of Real Estate Żołnierska 47, 71-210 Szczecin: Poland
[psleszyn@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[pawel.churski@amu.edu.pl], Faculty of Human Geography and Planning, Adam Mickiewicz University, Krygowskiego 10, 61-680 Poznań: Poland
[m.degor@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
[t.komorn@twarda.pan.pl], Department of Spatial Organization, Institute of Geography and Spatial Organization, Polish Academy of Sciences, Warsaw: Poland
[iwona.sagan@ug.edu.pl], Department of Economic Geography, Faculty of Oceanography and Geography University of Gdańsk Bażyńskiego 4, 80-309 Gdańsk: Poland
[tadek@amu.edu.pl], Adam Mickiewicz University. Poznań. Poland
Citation
APA: Nowak, M., Śleszyński, P., Churski, P., Degórski, M., Komornicki, T., Sagan, I., & Stryjakiewicz, T. (2023). Wymiar prawny w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne i zagadnienia badawcze. Przegląd Geograficzny, 95(4), 343-367. https://doi.org/10.7163/PrzG.2023.4.1
MLA: Nowak, Maciej J., et al. "Wymiar prawny w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne i zagadnienia badawcze". Przegląd Geograficzny, vol. 95, no. 4, 2023, pp. 343-367. https://doi.org/10.7163/PrzG.2023.4.1
Chicago: Nowak, Maciej J., Śleszyński, Przemysław, Churski, Paweł, Degórski, Marek, Komornicki, Tomasz, Sagan, Iwona, and Stryjakiewicz, Tadeusz. "Wymiar prawny w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne i zagadnienia badawcze". Przegląd Geograficzny 95, no. 4 (2023): 343-367. https://doi.org/10.7163/PrzG.2023.4.1
Harvard: Nowak, M., Śleszyński, P., Churski, P., Degórski, M., Komornicki, T., Sagan, I., & Stryjakiewicz, T. 2023. "Wymiar prawny w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne i zagadnienia badawcze". Przegląd Geograficzny, vol. 95, no. 4, pp. 343-367. https://doi.org/10.7163/PrzG.2023.4.1
Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 4, pp. 591-607 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.4.7
Abstract
The article attempts to present dilemmas related to shaping metropolitan policy in Canada, and then relate them to problems occurring in Poland. It is a part of the debate on seeking the right governance configurations and discourses in response to the communities’ needs. Particular attention is paid to the characteristics of the scales of governance and socio-spatial relations in the Toronto metropolitan area.
The article has been divided into four main parts. Part one outlines the theoretical framework and the context of the conducted analyses. Part two describes the structures and processes of regional and metropolitan governance in Southern Ontario, with the earlier reference to the institutional conditions and directions of reforms characteristic of the whole of Canada. Part three of the study concerns the governance arrangements that may constitute important reference points for the scientific and political discourse taking place in Poland. Part four is an attempt to capture the similarities and universal premises that have a decisive influence on the processes of forming metropolitan structures and policies, both in Canada and in Poland.
The assumption was made that, despite different historical and socio-cultural conditions, comparing Canadian and Polish experiences is justified, necessary and possible. Firstly, due to the reason that socio-spatial relations in various territorial systems are subject to the same development processes and the accompanying processes of transformation and adaptation. Secondly, residents (members of local, metropolitan, regional, national and supranational communities) have similar needs and expect a high quality of life. Decision-makers and actors of political scenes in different geographical spaces have (or may have) the same technologies, ways of information processing, access to knowledge and knowledge of socio-economic processes. They also face challenges related to the inclusion of citizens in decision-making processes.
The analysis of metropolitan processes in both countries emphasizes the differences resulting from various historical and economic contexts of development and also makes it possible to identify universal mechanisms and regularities independent of these contexts. The practice of metropolitan policy proves that the process of re-territorialization of power structures and governance is shaped as a resultant of the impact of forces and interests at all levels of territorial authorities: central, regional and local. Based on the analysis of the processes of the formation of metropolitan structures in Canada and Poland, it can be stated that the rank and position of regional authorities play a key role in it.
In Canada, strong regional authorities initiate actions for the shaping of metropolitan structures and formulate the scope of their competence and organization. The importance of central authorities for the dynamics of metropolitan processes is secondary in this case. The weakness of regional authorities in Poland leads to the inability to give metropolitan processes the dynamics of development and the legislative rank adequate for the role played by urban regions in the socio-economic development of the country. As evidenced by the example of Toronto, the evolution of the governance system in practice initiates the process of self-learning the system which goes from one to another phase of development, improving the quality of its operation. In Poland, however, the process of creation of governance structures adequate for realistically existing functional metropolitan areas has been stopped, notably, due to the unfavourable political decisions at the central level.
Keywords: regional development, metropolization, public governance, growth, Canada, case study
[rafal.gajewski@ug.edu.pl], Uniwersytet Gdański, Wydział Oceanografii i Geografii
[iwona.sagan@ug.edu.pl], Department of Economic Geography, Faculty of Oceanography and Geography University of Gdańsk Bażyńskiego 4, 80-309 Gdańsk: Poland
Citation
APA: Gajewski, R., & Sagan, I. (2020). Władze regionalne w zarządzaniu metropolitalnym. Polskie doświadczenia w odniesieniu do Kanady i regionu metropolitalnego Toronto. Przegląd Geograficzny, 92(4), 591-607. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.4.7
MLA: Gajewski, Rafał, and Sagan, Iwona. "Władze regionalne w zarządzaniu metropolitalnym. Polskie doświadczenia w odniesieniu do Kanady i regionu metropolitalnego Toronto". Przegląd Geograficzny, vol. 92, no. 4, 2020, pp. 591-607. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.4.7
Chicago: Gajewski, Rafał, and Sagan, Iwona. "Władze regionalne w zarządzaniu metropolitalnym. Polskie doświadczenia w odniesieniu do Kanady i regionu metropolitalnego Toronto". Przegląd Geograficzny 92, no. 4 (2020): 591-607. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.4.7
Harvard: Gajewski, R., & Sagan, I. 2020. "Władze regionalne w zarządzaniu metropolitalnym. Polskie doświadczenia w odniesieniu do Kanady i regionu metropolitalnego Toronto". Przegląd Geograficzny, vol. 92, no. 4, pp. 591-607. https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.4.7