Mariusz Ptak

Articles

Wahania poziomów wody jezior w Polsce w latach 1956-2015

Adam Choiński, Jerzy Jańczak, Mariusz Ptak

Przegląd Geograficzny (2020) tom 92, zeszyt 1, pp. 41-54 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2020.1.3

Further information

Abstract:

W pracy przedstawiono zmiany średnich rocznych poziomów wód 16. jezior w latach 1956-2015. Cechowały się one zróżnicowanymi amplitudami stanów wody, które wahały się od 26 cm (Jezioro Studzieniczne) do 132 cm (jezioro Roś). W analizowanym zbiorze odnotowano trzy sytuacje: wzrostu (pięć jezior), spadku (dwa jeziora) oraz braku wyraźnych tendencji zmian (dziewięć jezior) średnich rocznych stanów wody. Spośród jezior w których odnotowano istotnie statystycznie wzrost poziomu wody największe tempo miało miejsce w przypadku Jamna i wyniosło aż 6,3 cm·dek-1. Z kolei najszybciej obniżenie poziomu wody miało miejsce w przypadku Jeziora Ełckiego (3,6 cm·dek-1). Co ważne podkreślenia jeziora o różnym charakterze zmian poziomów wody, nie grupowały się w układzie regionalnym a różne kierunki zmian stanów wody, występowały nawet na jeziorach położonych w niewielkich odległościach od siebie. Zestawione dane potwierdzają wcześniejsze badania z zakresu fluktuacji poziomu wody w jeziorach (prowadzone w krótszych okresach), wskazując na kluczową rolę czynników lokalnych nad klimatycznymi.

Keywords: jeziora, stany wody, tendencje, antropopresja, Polska

Adam Choiński, Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej
Jerzy Jańczak, Uniwersytet Gdański, Instytut Geografii
Mariusz Ptak [ptakm@amu.edu.pl], Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej

Tendencje zmian zjawisk lodowych jezior Polski w latach 1951-2010

Adam Choiński, Mariusz Ptak, Rajmund Skowron

Przegląd Geograficzny (2014) tom 86, zeszyt 1, pp. 23-40 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2014.1.2

Further information

Keywords: jeziora, zlodzenie jezior, zjawiska lodowe, Polska

Adam Choiński, Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej
Mariusz Ptak [ptakm@amu.edu.pl], Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej

Obiekty krenologiczne dorzecza Odry

Adam Choiński, Mariusz Ptak

Przegląd Geograficzny (2009) tom 81, zeszyt 3, pp. 365-372 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2009.3.3

Further information

Abstract: Na podstawie map hydrograficznych w skali 1:50 000, dokonano inwentaryzacji obiektów krenologicznych w dorzeczu Odry. Łącznie zarejestrowano ich 2611, z czego najwięcej jest źródeł stałych 1309, a następnie: 568 wycieków, 336 młak, 129 ujętych źródeł stałych, 111 zespołów źródeł, 87 źródeł okresowych, 66 źródeł mineralnych i 5 źródeł obserwowanych. Łączna wydajność wszystkich wypływów jest niewielka, oszacowana została bowiem na 1,645 m3s–1. Najbardziej wydajne źródła osiągają około 50 l·s–1, a zaledwie kilkanaście przekracza 20 l·s–1. Pod względem liczby obiektów krenologicznych widać wyraźną różnicę między strefą gór i nizin, mniej wyraźnie natomiast różnica ta zaznacza się jeśli chodzi o wydajność wypływów.

Keywords: obiekty krenologiczne, dorzecze Odry, liczba i wydajność

Adam Choiński, Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej
Mariusz Ptak [ptakm@amu.edu.pl], Uniwersytet im. A. Mickiewicza, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej