Stanisław Kędzia

Articles

Zapis zmian klimatu w ostatnich 200 latach w morfodynamice stoków oraz kriosferze Tatr i Karkonoszy

Stanisław Kędzia

Przegląd Geograficzny (2017) tom 89, zeszyt 3, pp. 353-376 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.3.1

Further information

Abstract: Zmiany klimatu w ciągu ostatnich 200 lat miały istotny wpływ na morfodynamikę stoków. Szczególnie odzwierciedliły się w aktywności spływów gruzowych, zarówno w Tatrach, jak i w Karkonoszach. Okresami największej aktywności spływów gruzowych w obu masywach górskich był koniec małej epoki lodowej oraz ostatnie 20-30 lat. Zmiany klimatu miały również duży wpływ na wielkość wieloletnich płatów śnieżnych, które największą miąższość osiągnęły, podobnie jak lodowce alpejskie, w małej epoce lodowej. Pomimo różnic klimatycznych pomiędzy Tatrami i Karkonoszami, związanych głównie z wysokością bezwzględną i położeniem geograficznym, zgodność przebiegu zmian omawianych w tej pracy procesów morfogenetycznych nawiązuje do stwierdzonej przez klimatologów i dendrochronologów równoleżnikowej telekoneksji.

Keywords: Tatry, Karkonosze, kriosfera, spływy gruzowe

Stanisław Kędzia [kedzia@zg.pan.krakow.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 31-018 Krakow, Sw. Jana 22, Poland

Aktywność spływów gruzowych w polskiej części Karkonoszy w świetle badań lichenometrycznych

Stanisław Kędzia, Krzysztof Parzóch

Przegląd Geograficzny (2016) tom 88, zeszyt 3, pp. 401-416 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2016.3.0

Further information

Abstract: W latach 2011-2012 oraz 2014 r. prowadzono datowania lichenometryczne form utworzonych przez spływy gruzowe w karkonoskich kotłach polodowcowych: Wielkim Śnieżnym Kotle, Czarnym Kotle Jagniątkowskim, Kotle Małego Stawu, Kotle Łomniczki oraz niszy niwalnej Białego Jaru. Celem tych pomiarów było zbadanie aktywności spływów gruzowych w ostatnich 150 latach. Na podstawie przeprowadzonego datowania lichenometrycznego wydzielono trzy fazy aktywności spływów gruzowych w Karkonoszach. Pierwszą fazę, związaną z małą epoką lodową, charakteryzowała duża aktywność badanych procesów. Zakończyła się ona, podobnie jak w Tatrach, w latach 1920. Po niej nastał okres względnego spokoju, przerywany niewielką liczbą epizodów występowania spływów w latach 1930., 1940. i w roku 1964. Kolejna faza wzmożonej aktywności transportu materiału skalnego w obrębie form utworzonych przez spływy, włączając również nowe spływy gruzowe, rozpoczęła się w latach 1980. i trwa do dziś.

Keywords: cyrki polodowcowe, spływy gruzowe, datowania lichenometryczne, Karkonosze

Stanisław Kędzia [kedzia@zg.pan.krakow.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 31-018 Krakow, Sw. Jana 22, Poland

Odpowiedź na krytyczne uwagi W. Dobińskiego do mojego artykułu

Stanisław Kędzia

Przegląd Geograficzny (2015) tom 87, zeszyt 3, pp. 559-563 | Full text

Further information

Keywords: wieloletnia zmarzlina, sezonowe przemarzanie gruntu, Tatry

Stanisław Kędzia [kedzia@zg.pan.krakow.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 31-018 Krakow, Sw. Jana 22, Poland

Zarys historii badań przemarzania gruntu i wieloletniej zmarzliny w polskiej części Tatr

Stanisław Kędzia

Przegląd Geograficzny (2015) tom 87, zeszyt 1, pp. 53-69 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2015.1.3

Further information

Keywords: wieloletnia zmarzlina, przemarzanie gruntu, Tatry

Stanisław Kędzia [kedzia@zg.pan.krakow.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 31-018 Krakow, Sw. Jana 22, Poland

Nowa krzywa lichenometryczna dla polskiej części Karpat

Stanisław Kędzia

Przegląd Geograficzny (2013) tom 85, zeszyt 1, pp. 53-63 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2013.1.4

Further information

Keywords: porosty, datowania lichenometryczne, krzywe lichenometryczne, Tatry

Stanisław Kędzia [kedzia@zg.pan.krakow.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 31-018 Krakow, Sw. Jana 22, Poland

Problemy detekcji wieloletniej zmarzliny na podstawie temperatury u spągu zimowej pokrywy śnieżnej na przykładzie Tatr

Bogdan Gądek, Stanisław Kędzia

Przegląd Geograficzny (2009) tom 81, zeszyt 1, pp. 75-91 | Full text
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2009.4.3

Further information

Abstract: W pracy przedstawiono wyniki zimowego monitoringu temperatury powierzchni gruntu w piętrze alpejskim Tatr, na stanowiskach, w których wcześniej udokumentowano istnienie lub brak wieloletniej zmarzliny. Świadczą one, że (1) konwencjonalna interpretacja wyników kartowania wieloletniej zmarzliny metodą BTS może być zawodna; (2) współczesna wieloletnia zmarzlina w piętrze alpejskim Tatr rozwija się zarówno pod cienką jak i pod grubą pokrywą śnieżną, a jej istnienie może być związane głównie z lokalną cyrkulacją zimnego powietrza nad powierzchnią terenu.

Keywords: wieloletnia zmarzlina, temperatura powierzchni gruntu, BTS, Tatry

Bogdan Gądek, Faculty of Earth Sciences University of Silesia in Katowice Będzińska 60, 41-200 Sosnowiec: Poland
Stanisław Kędzia [kedzia@zg.pan.krakow.pl], Institute of Geography and Spatial Organization Polish Academy of Sciences, 31-018 Krakow, Sw. Jana 22, Poland