Najnowszy zeszyt

Streszczenie

Celem opracowania jest rozpoznanie potrzeb i opinii właścicieli gospodarstw agroturystycznych w zakresie możliwości i kierunków rozwoju ich działalności oraz preferencji i oczekiwań turystów odwiedzających takie gospodarstwa. Zderzenie potrzeb usługodawców i oczekiwań turystów wydaje się być niezbędnym warunkiem w kształtowaniu właściwego profilu turystyki wiejskiej i identyfikacji istotnych rekomendacji w planowaniu rozwoju turystycznego. Badania realizowano w regionie świętokrzyskim, który dysponuje pokaźnym zasobem różnorodnych atrakcji turystycznych i dużą liczbą podmiotów świadczących usługi turystyczne na obszarach wiejskich. W studiach wykorzystano bogaty zasób unikalnych danych, które zostały uzyskane w wyniku badań ankietowych wśród właścicieli gospodarstw agroturystycznych i odwiedzających je turystów. Najpilniejszą potrzebą gospodarstw agroturystycznych jest modernizacja infrastruktury i podniesienie standardu bazy noclegowej. Jednakże problemem pozostaje niedostatek środków finansowych i rosnące koszty prowadzenia działalności. Poziom zadowolenia turystów z pobytu w gospodarstwach agroturystycznych jest relatywnie wysoki. Natomiast główną motywacją do odwiedzenia regionu jest chęć kontaktu z naturą i odpoczynku w środowisku o wysokich walorach przyrodniczych. Elementy dziedzictwa kulturowego i historycznego wzmacniają potencjał turystyczny regionu, ale pełnią funkcje drugorzędną.

Słowa kluczowe: agroturystyka, turystyka wiejska, region świętokrzyski, usługi turystyczne, oczekiwania turystów

Jerzy Bański [jbanski@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN
Wioletta Kamińska [wioletta.kaminska@ujk.edu.pl], Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Instytut Geografii i Nauk o Środowisku

Cytowanie

APA: Bański, J., & Kamińska, W. (2026). Diagnoza gospodarstw agroturystycznych w regionie świętokrzyskim – potrzeby usługodawców a preferencje i oczekiwania turystów. Przegląd Geograficzny, 98(1), 39-58. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.2
MLA: Bański, Jerzy, and Kamińska, Wioletta. "Diagnoza gospodarstw agroturystycznych w regionie świętokrzyskim – potrzeby usługodawców a preferencje i oczekiwania turystów". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, 2026, pp. 39-58. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.2
Chicago: Bański, Jerzy, and Kamińska, Wioletta. "Diagnoza gospodarstw agroturystycznych w regionie świętokrzyskim – potrzeby usługodawców a preferencje i oczekiwania turystów". Przegląd Geograficzny 98, no. 1 (2026): 39-58. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.2
Harvard: Bański, J., & Kamińska, W. 2026. "Diagnoza gospodarstw agroturystycznych w regionie świętokrzyskim – potrzeby usługodawców a preferencje i oczekiwania turystów". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, pp. 39-58. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.2

Streszczenie

The aim of this study was to identify areas at risk of land cover (LC) changes using the case study of the Sokółka municipality, utilizing advanced spatial analysis tools available in the GIS environment. The MOLUSCE module (Modules for Land Use Change Evaluation), operating within QGIS software, enables integrated analysis of spatial data using Artificial Neural Networks (ANN) and Cellular Automata (CA). The analysis encompassed data from the years 2014‑2023, derived from the BDOT10k and Digital Terrain Model databases, which allowed for the identification of areas at risk of changes that could cause spatial conflicts. Model validation demonstrated high effectiveness (Kappa coefficient of 0.97), confirming its suitability for predictive analyses. A total of 223.42 ha of land was identified as particularly vulnerable to land cover changes, located mainly in the central part of the municipality – at the interface of industrial areas, water reservoirs, and raw material extraction sites. The obtained results confirm the effectiveness of the applied tools and methods and emphasize the need to implement an informed spatial policy that accounts for the potential occurrence of spatial conflicts and the necessity of protecting areas of high environmental value.

Słowa kluczowe: land use transformation, GIS, MOLUSCE, land use conflicts

Bartłomiej Eźlakowski [bartlomiej.ezlakowski@uwm.edu.pl], University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Institute of Spatial Management and Geography
Iwona Cieślak [isidor@uwm.edu.pl], University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Institute of Spatial Management and Geography
Adam Senetra [asenetra@uwm.edu.pl], University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Institute of Spatial Management and Geography

Cytowanie

APA: Eźlakowski, B., Cieślak, I., & Senetra, A. (2026). Identification of conflict zones based on land cover (LC) changes using advanced GIS software tools. Przegląd Geograficzny, 98(1), 59-87. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.3
MLA: Eźlakowski, Bartłomiej, et al. "Identification of conflict zones based on land cover (LC) changes using advanced GIS software tools". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, 2026, pp. 59-87. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.3
Chicago: Eźlakowski, Bartłomiej, Cieślak, Iwona, and Senetra, Adam. "Identification of conflict zones based on land cover (LC) changes using advanced GIS software tools". Przegląd Geograficzny 98, no. 1 (2026): 59-87. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.3
Harvard: Eźlakowski, B., Cieślak, I., & Senetra, A. 2026. "Identification of conflict zones based on land cover (LC) changes using advanced GIS software tools". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, pp. 59-87. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.3

Streszczenie

Celem artykułu jest ukazanie błękitno-zielonej infrastruktury (BZI) w Toruniu w opinii mieszkańców w kontekście założeń koncepcji miasta biofilnego zaproponowanej przez Beatleya (2011). Aby osiągnąć cel badania postawiono następujące pytania: jak mieszkańcy oceniają zasoby, dostępność i stan BZI? W jakim stopniu mieszkańcy przejawiają potrzebę kontaktu z BZI? Jak intensywny i regularny jest pobyt mieszkańców na terenach BZI? W jakim celu mieszkańcy odwiedzają BZI? Jakie aktywności wykazują mieszkańcy, przebywając na terenach BZI? Czy w odczuciu mieszkańców przebywanie na terenach BZI ma wpływ na ich dobrostan? Zamierzenia badawcze zrealizowano z wykorzystaniem wywiadu wspomaganego komputerowo (CAWI). We wstępie w sposób syntetyczny przedstawiono założenia koncepcji miasta biofilnego. Następnie na podstawie wyników badania ankietowego wskazano, które założenia zostały spełnione. Są to: sprawiedliwy podział natury, wysoki stopień zintegrowania przestrzeni naturalnych oraz zanurzenie w przyrodzie, co potwierdzają odpowiedzi dotyczące dostępności BZI. Udowodniono także założenia takie jak: aktywne korzystanie i miasto na „wolnym powietrzu”, potwierdziły to wyniki związane z potrzebą kontaktu z BZI, intensywnością i regularnością przebywania na tych terenach oraz różnorodnością celów tego przebywania. Spełniono także założenia koncepcji miasta biofilnego takie jak: mnogość doświadczeń, wzbudzanie ciekawości, szanowanie wody, cenienie wartości i prawa do istnienia innych gatunków czy multisensoryczność, które są pochodnymi zidentyfikowanych aktywności związanych z przebywaniem na terenach BZI. Nie potwierdzono założeń takich jak: inwestowanie w naturę, wysoka bioróżnorodność oraz bogata przyroda, co wynika z zasobów oraz stanu BZI. W badaniu potwierdzono subiektywny wpływ przebywania na terenach BZI na dobrostan ankietowanych.

Słowa kluczowe: biofilia, miasto biofilne, błękitno-zielona infrastruktura, przyroda, dobrostan

Mateusz Kowalski [mkowalski@doktorant.umk.pl], Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych

Cytowanie

APA: Kowalski, M. (2026). Wybrane założenia koncepcji miasta biofilnego – perspektywa mieszkańców Torunia. Przegląd Geograficzny, 98(1), 89-105. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.4
MLA: Kowalski, Mateusz. "Wybrane założenia koncepcji miasta biofilnego – perspektywa mieszkańców Torunia". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, 2026, pp. 89-105. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.4
Chicago: Kowalski, Mateusz. "Wybrane założenia koncepcji miasta biofilnego – perspektywa mieszkańców Torunia". Przegląd Geograficzny 98, no. 1 (2026): 89-105. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.4
Harvard: Kowalski, M. 2026. "Wybrane założenia koncepcji miasta biofilnego – perspektywa mieszkańców Torunia". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, pp. 89-105. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.4

Streszczenie

The organisation of mass events in urban centres is an indispensable aspect of contemporary society. Depending on the scale of the event, challenges may arise related to prior adaptation of the transport system, environmental pollution, or participant safety. The analysis of mass events in the city of Łódź, Poland, in 2024 enabled the assessment of their impact on both road traffic and public transport operations, as well as their spatial extent in relation to the analysed intersections and public transport stops. This study highlights the main issues that urban centres, and directly their residents, may face due to the organisation of mass events, regardless of whether they live relatively close to the event venue or in other parts of the city.

Słowa kluczowe: mass events, transport system, Łódź, private transport, public transport

Cezary Plesiński [cezary.plesinski@geo.uni.lodz.pl]

Cytowanie

APA: Plesiński, C. (2026). The Impact of Mass Events on Private and Public Transport. Przegląd Geograficzny, 98(1), 107-127. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.5
MLA: Plesiński, Cezary. "The Impact of Mass Events on Private and Public Transport". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, 2026, pp. 107-127. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.5
Chicago: Plesiński, Cezary. "The Impact of Mass Events on Private and Public Transport". Przegląd Geograficzny 98, no. 1 (2026): 107-127. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.5
Harvard: Plesiński, C. 2026. "The Impact of Mass Events on Private and Public Transport". Przegląd Geograficzny, vol. 98, no. 1, pp. 107-127. https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.5