Najnowszy zeszyt

Artykuły

Budżet obywatelski a zagospodarowanie przestrzeni publicznych – przykład Łodzi

Tomasz Mikołajczyk

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 153-174 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.1

Więcej informacji

Streszczenie

 W 2012 r. łódzki magistrat podjął pierwsze działania mające na celu wdrożenie budżetu obywatel­skiego w mieście. Rok później mieszkańcy mogli zagłosować na projekty, których byli pomysłodawcami. Inicjaty­wa zyskała aprobatę społeczeństwa i od dziesięciu lat to narzędzie partycypacji społecznej sprzyja uspołecznianiu polityki budżetowej miasta oraz pozwala na przeprowadzanie inwestycji zarówno o charakterze twardym (in­westycyjnym), jak i miękkim (społecznym). Można założyć, że wybierane projekty z perspektywy mieszkańców są istotne i pożądane, a także dają obraz występujących problemów w przestrzeni miasta. Autor w swojej pracy analizuje dziesięć edycji Łódzkiego Budżetu Obywatelskiego oraz dokonuje zestawienia projektów, które wpły­wały na zagospodarowanie publicznych przestrzeni miejskich.

Słowa kluczowe: budżet obywatelski, przestrzeń miejska, planowanie przestrzenne, partycypacja, Łódź

Tomasz Mikołajczyk [tomasz.mikolajczyk@geo.uni.lodz.pl], Uniwersytet Łódzki, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej

Cytowanie

APA: Mikołajczyk, T. (2024). Budżet obywatelski a zagospodarowanie przestrzeni publicznych – przykład Łodzi. Przegląd Geograficzny, 96(2), 153-174. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.1
MLA: Mikołajczyk, Tomasz. "Budżet obywatelski a zagospodarowanie przestrzeni publicznych – przykład Łodzi". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 153-174. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.1
Chicago: Mikołajczyk, Tomasz. "Budżet obywatelski a zagospodarowanie przestrzeni publicznych – przykład Łodzi". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 153-174. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.1
Harvard: Mikołajczyk, T. 2024. "Budżet obywatelski a zagospodarowanie przestrzeni publicznych – przykład Łodzi". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 153-174. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.1

Immigration to rural communities – attitudes from inside

Viktorija Baranauskienė, Donatas Burneika, Edis Kriaučiūnas

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 175-192 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.2

Więcej informacji

Streszczenie

This paper analyses the main trends of population change across the territory of Lithuania and the impact of immigration on the development of peripheral rural areas in the early 21st century. Qualitative methods were employed to reveal the attitudes of residents of peripheral areas towards arriving new residents and their potential contribution to local development. Special attention is paid on the attitudes of local community leaders and new settlers towards immigrants, including war refugees from Ukraine, illegal immigrants from distant countries, returnees, and residents arriving from other regions of Lithuania.

Słowa kluczowe: immigrants, war refugees, illegal immigration, emigrants, Lithuania

Viktorija Baranauskienė [baranauskiene.viktorija@gmail.com], Lithuanian Centre for Social Sciences, Institute of Sociology
Donatas Burneika [donatas.geo@gmail.com], Lithuanian Centre for Social Sciences, Institute of Sociology
Edis Kriaučiūnas [edis.geo@gmail.com], Lithuanian Centre for Social Sciences, Institute of Sociology

Cytowanie

APA: Baranauskienė, V., Burneika, D., & Kriaučiūnas, E. (2024). Immigration to rural communities – attitudes from inside. Przegląd Geograficzny, 96(2), 175-192. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.2
MLA: Baranauskienė, Viktorija, et al. "Immigration to rural communities – attitudes from inside". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 175-192. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.2
Chicago: Baranauskienė, Viktorija, Burneika, Donatas, and Kriaučiūnas, Edis. "Immigration to rural communities – attitudes from inside". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 175-192. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.2
Harvard: Baranauskienė, V., Burneika, D., & Kriaučiūnas, E. 2024. "Immigration to rural communities – attitudes from inside". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 175-192. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.2

Estimating the scale of gastronomic services in Warsaw during the German Occupation 1939‑1944: a review of the evidence

Eamonn Judge

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 193-208 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.3

Więcej informacji

Streszczenie

It is frequently asserted that gastronomic services (or the hospitality sector) in Warsaw during the Occupation was, paradoxically, larger than before 1st September 1939. The evidence for this assertion, by known and highly respected authors, is argued here to be internally inconsistent even though their conclusions are largely the same. This paper comes to contrary conclusions, namely, that the scale of gastronomic services was smaller than before the war, though it was still surprisingly large, given the terrible conditions existing in the city. (Obviously, in either case, the evidence one draws upon can often be circumstantial and partial). The research draws on an analysis of telephone directories published in Poland from 1930 to 1945, some of which, but not all, are some of the sources used by the authors.

Słowa kluczowe: gastronomic services, estimating scale, German Occupation, review, Warsaw

Eamonn Judge [e.judge@leedsbeckett.ac.uk], Leeds Business School, Leeds Beckett University

Cytowanie

APA: Judge, E. (2024). Estimating the scale of gastronomic services in Warsaw during the German Occupation 1939‑1944: a review of the evidence. Przegląd Geograficzny, 96(2), 193-208. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.3
MLA: Judge, Eamonn. "Estimating the scale of gastronomic services in Warsaw during the German Occupation 1939‑1944: a review of the evidence". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 193-208. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.3
Chicago: Judge, Eamonn. "Estimating the scale of gastronomic services in Warsaw during the German Occupation 1939‑1944: a review of the evidence". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 193-208. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.3
Harvard: Judge, E. 2024. "Estimating the scale of gastronomic services in Warsaw during the German Occupation 1939‑1944: a review of the evidence". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 193-208. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.3

Transport pasażerski na przykładzie gmin Zalewu Wiślanego: wyzwania i problemy

Sandra Żukowska, Beata Chmiel, Martyna Sydorów

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 209-233 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.4

Więcej informacji

Streszczenie

Badanie obejmowało analizę funkcjonowania transportu pasażerskiego w gminach umiejscowionych nad Zalewem Wiślanym w Polsce. Region wyróżnia się unikatowymi w skali Europy walorami przyrodniczymi, jednak z perspektywy społeczno-gospodarczej zlokalizowany jest peryferyjnie względem kraju, co determinuje liczne problemy rozwojowe – m.in. pogorszenie jakości życia mieszkańców i depopulację. W pracy przyjęto następującą hipotezę badawczą mówiącą o tym, że region objęty analizą zagrożony jest marginalizacją i wymaga zmian w zakresie zwiększenia dostępności transportu publicznego. Metodyka pracy obejmowała dualne podejście – jakościowe i ilościowe, analizy prowadzono zarówno z wykorzystaniem danych zastanych – strategii rozwoju, planów zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, rozkładów jazdy, danych dotyczących rozmieszczenia infrastruktury transportowej, a także i danych wywołanych. Wyniki jednoznacznie wskazują, że w regionie występuje znaczne niedoinwestowanie infrastruktury, niewystarczająca sieć tras komunikacyjnych, sezonowość transportu pasażerskiego warunkowana potrzebami ruchu turystycznego a także brak systemowego podejścia do kształtowania dostępnego i zrównoważonego transportu pasażerskiego. Bazuje on głównie na transporcie autobusowym i kolejowym, w mniejszym stopniu wodnym. W regionie występują również tzw. „białe plamy transportowe”, czyli obszary, do których nie dociera żaden środek transportu publicznego. Obecny kształt systemu transportu pasażerskiego, niedostatecznie rozpoznane potrzeby komunikacyjne mieszkańców oraz peryferyjność prowadzą do pogłębiania wykluczenia transportowego i alienacji społeczno-gospodarczej regionu.

Słowa kluczowe: transport regionalny, wykluczenie transportowe, marginalizacja społeczna, wykluczenie społeczno- ekonomiczne, Zalew Wiślany, Polska

Sandra Żukowska [sandra.zukowska@ug.edu.pl], Uniwersytet Gdański, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej
Beata Chmiel [beata.chmiel@phdstud.ug.edu.pl], Uniwersytet Gdański, Katedra Transportu i Handlu Morskiego
Martyna Sydorów [martyna.sydorow@phdstud.ug.edu.pl], Uniwersytet Gdański, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej

Cytowanie

APA: Żukowska, S., Chmiel, B., & Sydorów, M. (2024). Transport pasażerski na przykładzie gmin Zalewu Wiślanego: wyzwania i problemy. Przegląd Geograficzny, 96(2), 209-233. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.4
MLA: Żukowska, Sandra, et al. "Transport pasażerski na przykładzie gmin Zalewu Wiślanego: wyzwania i problemy". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 209-233. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.4
Chicago: Żukowska, Sandra, Chmiel, Beata, and Sydorów, Martyna. "Transport pasażerski na przykładzie gmin Zalewu Wiślanego: wyzwania i problemy". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 209-233. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.4
Harvard: Żukowska, S., Chmiel, B., & Sydorów, M. 2024. "Transport pasażerski na przykładzie gmin Zalewu Wiślanego: wyzwania i problemy". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 209-233. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.4

Perspektywa geograficzna badań nierówności społecznych w przestrzeni miast

Marcel Świerkocki

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 235-252 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.5

Więcej informacji

Streszczenie

Celem artykułu jest usystematyzowanie zagadnień dotyczących badań nad nierównościami w przestrzeni miast – przede wszystkim na podstawie prac naukowców z Polski oraz z krajów Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, gdzie badania o tej tematyce mają dłuższą tradycję. Nierówności społeczne powszechnie uważa się za jedno z najważniejszych wyzwań współczesności. Wysoki poziom nierówności społecznych, wyraźny zwłaszcza w obszarach zurbanizowanych, negatywnie rzutuje na jakość życia ich mieszkańców. W artykule opisano współczesne definicje pojęcia nierówności społecznych oraz przedstawiono pojęcia bliskoznaczne. Wyjaśniono wpływ nierówności społecznych na codzienne życie mieszkańców miast. Omówiono także historię badań nad nierównościami oraz najczęściej stosowane podejścia badawcze. W ostatniej części przedstawiono aktualne kierunki badań i perspektywy rozwoju badań o tej tematyce w przyszłości.

Słowa kluczowe: nierówności społeczne, nierówności przestrzenne, geografia miast, miasto, dysproporcje, zróżnicowanie społeczne, segregacja

Marcel Świerkocki [m.swierkocki@uw.edu.pl], Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych

Cytowanie

APA: Świerkocki, M. (2024). Perspektywa geograficzna badań nierówności społecznych w przestrzeni miast. Przegląd Geograficzny, 96(2), 235-252. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.5
MLA: Świerkocki, Marcel. "Perspektywa geograficzna badań nierówności społecznych w przestrzeni miast". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 235-252. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.5
Chicago: Świerkocki, Marcel. "Perspektywa geograficzna badań nierówności społecznych w przestrzeni miast". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 235-252. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.5
Harvard: Świerkocki, M. 2024. "Perspektywa geograficzna badań nierówności społecznych w przestrzeni miast". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 235-252. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.5

Słupsk jako regionalny ośrodek handlowy – popularność i zasięg przestrzenny na podstawie pomiarów ruchu samochodowego

Adam R. Parol

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 253-278 | Pełny tekst
doi: https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.6

Więcej informacji

Streszczenie

Artykuł podejmuje zagadnienie relacji funkcjonalno-przestrzennych między ośrodkiem centralnym a jego otoczeniem. Głównym celem opracowania było zidentyfikowanie zasięgu oddziaływania Słupska jako ośrodka handlowego; przeanalizowano również określone cechy poszczególnych sklepów (lub ich zespołów), takie jak rozmieszczenie w przestrzeni miasta czy popularność. Niezbędne dane zostały pozyskane w ramach terenowych badań, polegających na zanotowaniu liczby pojazdów pozostawionych na parkingach pod badanymi obiektami handlowymi oraz powiatu ich zarejestrowania. Przeprowadzono pomiary w różnych porach dnia i tygodnia w celu uzyskania szerokiego spektrum materiałów. Wykazano, iż zdecydowanie najchętniej odwiedzanym przez zmotoryzowanych klientów obiektem handlowym w Słupsku jest Centrum Handlowe Jantar, zaś wnioskiem generalnym jest większa frekwencja na parkingach w sobotę w porównaniu do dnia roboczego. Najsilniej wyróżniające Słupsk w skali regionu sklepy oraz większe kompleksy handlowo-usługowe odwiedzane są przede wszystkim przez mieszkańców miasta i otaczającego go powiatu ziemskiego, przy zauważalnej obecności osób z powiatów sławieńskiego i bytowskiego. Zasięg dojazdów samochodem do Słupska w celu nabycia dóbr lub usług w badanych obiektach zasadniczo zamyka się w granicach dawnego województwa słupskiego (z lat 1975‑1998), co dowodzi pełnieniu przez miasto funkcji przynajmniej subregionalnych. Ponadto, zauważalne jest pewne rozciągnięcie tego obszaru w kierunku zachodnim (region Pomorza Środkowego).

Słowa kluczowe: handel, transport, przestrzeń, samochód, Słupsk, Pomorze

Adam R. Parol [ar.parol@doctoral.uj.edu.pl], Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej

Cytowanie

APA: Parol, A. (2024). Słupsk jako regionalny ośrodek handlowy – popularność i zasięg przestrzenny na podstawie pomiarów ruchu samochodowego. Przegląd Geograficzny, 96(2), 253-278. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.6
MLA: Parol, Adam R.. "Słupsk jako regionalny ośrodek handlowy – popularność i zasięg przestrzenny na podstawie pomiarów ruchu samochodowego". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 253-278. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.6
Chicago: Parol, Adam R.. "Słupsk jako regionalny ośrodek handlowy – popularność i zasięg przestrzenny na podstawie pomiarów ruchu samochodowego". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 253-278. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.6
Harvard: Parol, A. 2024. "Słupsk jako regionalny ośrodek handlowy – popularność i zasięg przestrzenny na podstawie pomiarów ruchu samochodowego". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 253-278. https://doi.org/10.7163/PrzG.2024.2.6

Kronika

Feliks Szlajfer (1949-2023)

Mariusz Kowalski

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 279-281 | Pełny tekst

Więcej informacji

Mariusz Kowalski [mar.kow@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN

Cytowanie

APA: Kowalski, M. (2024). Feliks Szlajfer (1949-2023). Przegląd Geograficzny, 96(2), 279-281. https://doi.org/
MLA: Kowalski, Mariusz. "Feliks Szlajfer (1949-2023)". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 279-281. https://doi.org/
Chicago: Kowalski, Mariusz. "Feliks Szlajfer (1949-2023)". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 279-281. https://doi.org/
Harvard: Kowalski, M. 2024. "Feliks Szlajfer (1949-2023)". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 279-281. https://doi.org/

Sprawozdanie z posiedzenia Zespołu Prawno Urbanistycznego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN

Maciej J. Nowak

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 283-286 | Pełny tekst

Więcej informacji

Maciej J. Nowak [maciej.nowak@zut.edu.pl], Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Wydział Ekonomiczny

Cytowanie

APA: Nowak, M. (2024). Sprawozdanie z posiedzenia Zespołu Prawno Urbanistycznego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. Przegląd Geograficzny, 96(2), 283-286. https://doi.org/
MLA: Nowak, Maciej J.. "Sprawozdanie z posiedzenia Zespołu Prawno Urbanistycznego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 283-286. https://doi.org/
Chicago: Nowak, Maciej J.. "Sprawozdanie z posiedzenia Zespołu Prawno Urbanistycznego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 283-286. https://doi.org/
Harvard: Nowak, M. 2024. "Sprawozdanie z posiedzenia Zespołu Prawno Urbanistycznego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 283-286. https://doi.org/

Recenzje

M.R. Dileep, Ajesh Kurien – Air Transport and Tourism. Interrelationship, Operations and Strategies

Zbigniew Taylor

Przegląd Geograficzny (2024) tom 96, zeszyt 2, s. 287-290 | Pełny tekst

Więcej informacji

Zbigniew Taylor [z.taylor@twarda.pan.pl], Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN

Cytowanie

APA: Taylor, Z. (2024). M.R. Dileep, Ajesh Kurien – Air Transport and Tourism. Interrelationship, Operations and Strategies. Przegląd Geograficzny, 96(2), 287-290. https://doi.org/
MLA: Taylor, Zbigniew. "M.R. Dileep, Ajesh Kurien – Air Transport and Tourism. Interrelationship, Operations and Strategies". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, 2024, pp. 287-290. https://doi.org/
Chicago: Taylor, Zbigniew. "M.R. Dileep, Ajesh Kurien – Air Transport and Tourism. Interrelationship, Operations and Strategies". Przegląd Geograficzny 96, no. 2 (2024): 287-290. https://doi.org/
Harvard: Taylor, Z. 2024. "M.R. Dileep, Ajesh Kurien – Air Transport and Tourism. Interrelationship, Operations and Strategies". Przegląd Geograficzny, vol. 96, no. 2, pp. 287-290. https://doi.org/